Acnetherapie: behandelingen voor een rustigere huid

Acne is een veelvoorkomende huidaandoening. Ze ontstaat wanneer talg, huidschilfers en bacteriën de haarzakjes verstoppen en ontsteken. Dat kan leiden tot mee-eters, puistjes en soms pijnlijke, diepere ontstekingen. Acne komt vaak voor tijdens de puberteit, maar kan ook op volwassen leeftijd ontstaan. Met de juiste acnetherapie zijn de klachten meestal goed te verminderen. Welke behandeling past, hangt onder meer af van het soort acne, de ernst en de gevoeligheid van de huid.

Welke behandelingen zijn er?

Bij milde acne kan een behandeling voor de huid voldoende zijn. Bij ernstigere of hardnekkige acne kan een arts geneesmiddelen voorschrijven. Behandelingen hebben vaak tijd nodig: verbetering is meestal pas na enkele weken zichtbaar en het kan enkele maanden duren voordat het effect goed te beoordelen is.

Lokale middelen

Crèmes, gels en lotions worden rechtstreeks op de huid aangebracht. Veelgebruikte werkzame stoffen zijn:

• Benzoylperoxide: helpt acnebacteriën te verminderen en kan mee-eters en puistjes aanpakken. Het kan de huid irriteren en textiel bleken.
• Retinoïden voor op de huid: helpen verstopte poriën te voorkomen. In het begin kunnen ze droogheid, roodheid of schilfering veroorzaken. Deze middelen zijn niet geschikt tijdens de zwangerschap; bespreek gebruik en voorzorgsmaatregelen met een arts of apotheker.
• Azelaïnezuur: kan helpen bij acne en bij donkere plekjes die na ontstekingen achterblijven. Ook dit middel kan in het begin irritatie geven.
• Antibiotica voor op de huid: worden soms voorgeschreven bij ontstoken acne. Ze worden doorgaans niet langdurig als enige behandeling gebruikt, om de kans op antibioticaresistentie te beperken.

Gebruik een voorgeschreven middel volgens de aanwijzingen. Meer aanbrengen of vaker smeren zorgt niet per se voor sneller resultaat en kan de huid juist extra irriteren.

Medicijnen via de mond

Bij matige tot ernstige acne kan een arts tabletten overwegen. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld antibiotica, hormonale behandelingen of isotretinoïne. De keuze hangt af van de situatie en deze middelen kunnen bijwerkingen of belangrijke gebruiksbeperkingen hebben.

Isotretinoïne wordt doorgaans ingezet bij ernstige acne of wanneer andere behandelingen onvoldoende helpen. Het middel kan ernstige aangeboren afwijkingen veroorzaken als het tijdens de zwangerschap wordt gebruikt. Daarom gelden strikte regels rond zwangerschapspreventie, controles en begeleiding. Bespreek vragen en mogelijke bijwerkingen altijd met de voorschrijvende arts.

Een dagelijkse huidverzorgingsroutine

Een eenvoudige, milde routine kan een acnebehandeling ondersteunen:

• Was de huid voorzichtig, bijvoorbeeld ’s ochtends en ’s avonds, met lauw water en een milde reiniger.
• Gebruik bij een droge of geïrriteerde huid een parfumvrije, niet-comedogene moisturizer.
• Kies zonbescherming die geschikt is voor een huid met acne, vooral wanneer een behandeling de huid gevoeliger maakt voor zonlicht.
• Verwijder make-up voor het slapengaan en vermijd producten die de huid sterk uitdrogen of schuren.
• Knijp puistjes niet uit. Dit kan ontstekingen verergeren en de kans op littekens vergroten.

Nieuwe producten kunnen het best één voor één worden geïntroduceerd. Zo is makkelijker te herkennen wat de huid wel of niet verdraagt.

Wanneer is medisch advies verstandig?

Neem contact op met de huisarts wanneer acne pijnlijk, uitgebreid of hardnekkig is, littekens veroorzaakt of veel invloed heeft op het zelfvertrouwen en dagelijks leven. De huisarts kan advies geven, een behandeling starten of verwijzen naar een dermatoloog. Zoek ook advies als een behandeling veel irritatie veroorzaakt of als je twijfelt over het gebruik van geneesmiddelen, bijvoorbeeld bij een kinderwens, zwangerschap of borstvoeding.

Geduld en passende begeleiding

Acnebehandeling vraagt vaak om geduld en een aanpak die bij de huid past. Soms moet een behandeling worden aangepast of gecombineerd met een andere optie. Met begeleiding van een zorgverlener en een rustige huidverzorgingsroutine kunnen klachten vaak verminderen. Verwacht geen verandering van de ene op de andere dag: houd je aan de afgesproken behandeling en bespreek het met je arts als er na verloop van tijd onvoldoende verbetering is.

9 tips voor veilige en effectieve acnetherapie

1. Reinig je huid mild, twee keer per dag.
2. Gebruik acneproducten consequent; resultaat kan weken duren.
3. Begin rustig met benzoylperoxide om irritatie te beperken.
4. Vraag advies voordat je adapaleen gebruikt; vermijd retinoïden bij zwangerschap.
5. Kies huidverzorging en zonnebrandcrème die niet-comedogeen zijn.
6. Gebruik dagelijks zonnebrandcrème, zeker bij actieve behandelingen.
7. Knijp puistjes niet uit om littekens te voorkomen.
8. Vermijd scrubben en combineer niet zomaar meerdere sterke middelen.
9. Raadpleeg een huisarts of dermatoloog bij ernstige of aanhoudende acne.

Reinig je huid mild, twee keer per dag.

Reinig je huid ’s ochtends en ’s avonds voorzichtig met lauw water en een milde, parfumvrije reiniger. Zo verwijder je overtollig talg, zweet en vuil zonder je huid onnodig uit te drogen of te irriteren. Hard boenen helpt niet tegen acne en kan roodheid juist verergeren; dep je gezicht na het wassen liever zachtjes droog met een schone handdoek.

Gebruik acneproducten consequent; resultaat kan weken duren.

Gebruik acneproducten consequent en volgens de aanwijzingen op de verpakking of van je arts. De huid heeft tijd nodig om te reageren, dus zichtbare verbetering kan pas na enkele weken optreden. Stop niet te snel als er nog geen verschil is, maar overleg met een arts of apotheker als je huid sterk geïrriteerd raakt of als je twijfelt over het gebruik.

Begin rustig met benzoylperoxide om irritatie te beperken.

Begin rustig met benzoylperoxide om irritatie te beperken: breng eerst een dun laagje aan op een klein stukje huid, bijvoorbeeld om de dag, en volg de aanwijzingen op de verpakking of van je arts. Verdraagt je huid het goed, dan kun je het gebruik geleidelijk aanpassen volgens die aanwijzingen. Een milde, parfumvrije moisturizer kan helpen tegen droogheid. Benzoylperoxide kan kleding, handdoeken en beddengoed bleken; was daarom je handen na het aanbrengen. Krijg je hevige irritatie of zwelling, stop dan met het middel en vraag advies aan een arts of apotheker.

Vraag advies voordat je adapaleen gebruikt; vermijd retinoïden bij zwangerschap.

Vraag vóór het gebruik van adapaleen advies aan een arts of apotheker, vooral als je andere huidproducten of medicijnen gebruikt. Adapaleen is een retinoïde en wordt afgeraden tijdens de zwangerschap. Ben je zwanger, probeer je zwanger te worden of denk je dat je zwanger bent? Gebruik het dan niet en bespreek een geschikt alternatief met je zorgverlener.

Kies huidverzorging en zonnebrandcrème die niet-comedogeen zijn.

Kies huidverzorgingsproducten en zonnebrandcrème met de vermelding ‘niet-comedogeen’. Dat betekent dat ze zijn samengesteld om poriën minder snel te verstoppen, wat kan helpen om nieuwe mee-eters en puistjes te voorkomen. Ook een niet-comedogeen product kan bij sommige mensen irritatie veroorzaken, dus introduceer nieuwe producten bij voorkeur één voor één en let op hoe je huid erop reageert.

Gebruik dagelijks zonnebrandcrème, zeker bij actieve behandelingen.

Gebruik dagelijks zonnebrandcrème, zeker wanneer je actieve acnebehandelingen gebruikt. Sommige middelen kunnen je huid gevoeliger maken voor zonlicht, waardoor je sneller rood wordt of verbrandt. Kies bij voorkeur een breedspectrum zonnebrandcrème met SPF 30 of hoger die geschikt is voor de acnegevoelige huid. Breng deze royaal aan en herhaal dit regelmatig wanneer je buiten bent.

Knijp puistjes niet uit om littekens te voorkomen.

Knijp puistjes liever niet uit. Door eraan te pulken of ze uit te drukken, kan de ontsteking dieper in de huid terechtkomen en kan de huid beschadigen. Dat vergroot de kans op infecties, donkere plekjes en blijvende littekens. Laat puistjes met rust en volg je huidverzorgings- of behandelroutine; vraag bij pijnlijke of hardnekkige acne advies aan je huisarts.

Vermijd scrubben en combineer niet zomaar meerdere sterke middelen.

Vermijd scrubben: korrels en hard wrijven kunnen de huid irriteren en acne verergeren. Combineer ook niet zomaar meerdere sterke acneproducten, zoals zuren, retinoïden of benzoylperoxide. Samen kunnen ze roodheid, droogheid en een branderig gevoel veroorzaken. Introduceer producten één voor één en volg het advies van je arts of apotheker.

Raadpleeg een huisarts of dermatoloog bij ernstige of aanhoudende acne.

Bij ernstige of aanhoudende acne is het verstandig om een huisarts of dermatoloog te raadplegen. Een deskundige kan de oorzaak en ernst van de klachten beoordelen en een behandeling adviseren die bij jouw huid past. Vraag ook om hulp als acne pijn doet, littekens achterlaat of veel invloed heeft op je zelfvertrouwen. Vroeg advies kan helpen om klachten te verminderen en verdere huidbeschadiging te voorkomen.